Blauwalgen
Blauwalgen zijn eigenlijk geen algen maar bacteriën. Blauwalgen zijn in bijna elk oppervlaktewater terug te vinden en maken onderdeel uit van een natuurlijk ecosysteem. Er is op zich niets mis bij de aanwezigheid van blauwalg, echter bij hoge temperaturen en veel zonlicht kunnen blauwalgen explosief vermenigvuldigen. Dan spreken we van ‘blauwalgenbloei’ en is er een drijflaag op het water zichtbaar. Doordat de onderkant van de drijflaag afsterft, komen giftige stoffen (toxines) in het water terecht. Dit kan de volgende gezondheidsrisico’s veroorzaken:
- Huid- en oogirritatie.
- Bij inslikken hoofdpijn, misselijkheid en maag- en darmklachten.
- Extra gevaarlijk voor spelende kinderen en zwemmende honden.
Hoe ontstaat blauwalg?
De belangrijkste oorzaak van blauwalgbloei is een teveel aan voedingsstoffen in het water. Deze voedingsstoffen zitten onder andere in afgevallen bladeren, maar komen ook in het water via mest, lokvoer van sportvissers, brood, eenden- en hondenpoep. Als het water weer afkoelt, wordt de hoeveelheid blauwalgen minder en wordt het water weer helder.
Wat kunt u doen?
Heeft het water een vreemde kleur of ligt er een stinkende laag algen op? Raak het niet aan en ga niet zwemmen. U kunt Blauwalg melden bij het waterschap. Gebruik hiervoor het meldformulier op de website van Waterschap Brabantse Delta. Bij blauwalg worden door de gemeente waarschuwingsborden geplaatst en indien mogelijk het water met schoon water doorgespoeld.
Locaties blauwalg (augustus 2026)
Op dit moment is een blauwalgbloei geconstateerd in het water aan de Lijsterbesstraat, Scheepswerflaan en gemeentelijke jachthaven in Raamsdonksveer.
Blauwalg is iets heel anders dan eendenkroos. Dat zijn drijvende kleine plantjes met een diameter van ongeveer een halve centimeter. Eendenkroos is ook niet fijn voor de zwemmer, maar is niet giftig.
Zwemmen
Door te zwemmen in water met blauwalg loopt u het risico op gezondheidsklachten met symptomen als uitslag, jeuk, oorontsteking, duizeligheid, ademhalingsproblemen, maag- en darmklachten en hoofdpijn. U heeft ook kans op schade aan uw lever- of zenuwstelsel als u veel toxines of blauwalgen binnenkrijgt. Neem bij deze klachten altijd even contact op met uw huisarts.
Ook voor honden is het gevaarlijk om in besmet water te zwemmen.
Het is aan te raden om alleen te zwemmen op officiële aangewezen zwemwaterlocaties, omdat Rijkswaterstaat, waterschappen en provincies daar de waterkwaliteit en de fysieke veiligheid in de gaten houden. Op de website van Zwemwater.nl kunt u zien waar de officieel aangewezen zwemlocaties zijn en wat de kwaliteit van het water is:
Zwemlocaties en waterkwaliteit op Zwemwater.nl
Botulisme
Botulisme is met name gevaarlijk voor vissen en watervogels. Het is een besmettelijke vorm van voedselvergiftiging, die wordt veroorzaakt door een bacterie. De bacterie verspreidt zich via kadavers van dieren die in het water of langs de waterkant blijven liggen. Deze bacterie wordt actief in ondiepe wateren met een temperatuur boven de 20° Celsius. De bacterie produceert dan botuline, een zenuwgif dat verlammend werkt op de spieren van vissen en watervogels. De dieren sterven en hun kadavers zijn vervolgens een bron van besmetting voor andere dieren in het water. Als u meerdere dode dieren ziet, dan is er iets mis met de gezondheid van het water. Dan is het goed om ook een melding te doen bij het waterschap. Gebruik hiervoor het meldformulier op de website van Waterschap Brabantse Delta.
Wat kunt u doen – Geen eendjes voeren
Eendjes voeren lijkt misschien onschuldig. Maar dit heeft een negatief effect op de waterkwaliteit, want (blauw)algen smullen ook mee. Daarnaast heeft het ook een negatief effect op het welzijn van de eendjes. Brood is geen natuurlijk voedsel, het is te eenzijdig (waardoor ze voedingsstoffen missen), en er zit zout in (wat echt ongezond voor ze is). Wist u dat eenden vooral gras en waterplanten eten, die ze prima kunnen vinden. Dat is veel gezonder dan brood. Ook trekt brood ratten aan.